مجموعه سایت های ما
جایی برای یادگیری بیشتر

قرار بازداشت موقت چیست؟

0

بازداشت موقت چه شرایطی دارد و چند نوع بازداشت موقت داریم و چگونه صادر می شود با وکیل حقوقی در ادامه همراه باشید .

در بسیاری موارد، هنگامی که شخصی به اتهام جرمی در دادسرا و کلانتری حاضر می‌شود برای او قرار بازداشت موقت صادر می‌شود. اما این سوال پیش می‌آید که قرار بازداشت موقت باید در چه شرایطی صادر شود و آیا مقامات قضایی می‌توانند در هر زمانی که تشخیص دهند، قرار بازداشت را صادر کنند؟

التزام به حضور با قول شرف؛
التزام به حضور با تعیین وجه التزام؛
التزام به عدم خروج از حوزه‌ی قضایی با قول شرف؛
التزام به عدم خروج از حوزه‌ی قضایی با تعیین وجه التزام؛
التزام به معرفی نوبه‌ای خود به صورت هفتگی یا ماهانه به مرجع قضایی یا انتظامی با تعیین وجه التزام؛
التزام مستخدمان رسمی کشوری یا نیروهای مسلح به حضور با تعیین وجه التزام، با موافقت متهم و پس از اخذ تعهد پرداخت از محل حقوق آنان از سوی سازمان مربوط؛
التزام به عدم خروج از منزل یا محل اقامت تعیین‌شده با موافقت متهم با تعیین وجه التزام از طریق نظارت با تجهیزات الکترونیکی یا بدون نظارت با این تجهیزات؛
اخذ کفیل با تعیین وجه‌الکفاله؛
اخذ وثیقه اعم از وجه نقد، ضمانت‌نامه‌ی بانکی، مال منقول یا غیرمنقول؛
بازداشت موقت با رعایت شرایط مقرر قانونی.

آخرین قرار و شدیدترین آن، قرار بازداشت موقت است که آخرین انتخاب بازپرس محسوب می‌شود، لذا به‌دلیل شدت آن باید درمورد جرایم خاص و تحت شرایط خاصی صادر شود. پس بازپرس نمی‌تواند به‌عنوان اولین انتخاب، آن را به‌کار گیرد و به‌محض حضور متهم با این ادعا که وی ممکن است فرار کند، برای او قرار بازداشت صادر نماید.

 

موارد صدور قرار بازداشت موقت

صدور قرار بازداشت موقت در همه‌ی جرایم امکان‌پذیر نیست، با توجه به سخت‌گیری این قرار، در جرایمی صادر می شود که اهمیت بیشتری دارند. این جرایم عبارت‌اند از:

جرایمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات (اعدام یا قصاص نفس)، حبس ابد یا قطع عضو (مجازات جرایم محاربه و سرقت حدی) و در جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که میزان دیه‌ی آنها یک‌سوم دیه‌ی کامل یا بیش از آن است (ضرب و جرح و قطع عضو)؛
جرایم تعزیری درجه‌ی ۱،۲،۳،۴(جرایمی که مجازات آنها حبس بیش از پنج سال، جزای نقدی بیش از ۱۸ میلیون، انفصال دائم از خدمت، مصادره‌ی اموال و انحلال شخص حقوقی است)؛
جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور (جرایم ذکرشده در مواد ۴۹۸ تا ۵۱۲ قانون مجازات اسلامی تعزیرات) که مجازات قانونی آنها درجه پنج و بالاتر است؛
ایجاد مزاحمت و آزارواذیت بانوان و اطفال، تظاهر، قدرت‌نمایی و ایجاد مزاحمت برای اشخاص که به‌وسیله چاقو یا هر نوع اسلحه انجام شود.
سرقت، کلاهبرداری، ارتشاء، اختلاس، خیانت در امانت، جعل یا استفاده از سند مجعول درصورتی‌که مشمول مورد ب نباشد و متهم دارای یک فقره سابقه محکومیت قطعی به علت ارتکاب هریک از جرایم مذکور باشد.

البته لازم به ذکر است در این جرایم نیز بازپرس اختیار صدور قرار بازداشت موقت دارد، یعنی الزامی در این زمینه وجود ندارد و انتخاب بازداشت موقت به‌عنوان قرار تأمین کیفری بستگی به نظر خود او دارد.
شرایط صدور قرار بازداشت موقت

علاوه‌بر اینکه برای مجاز شدن صدور قرار بازداشت موقت، باید جرایم مذکور رخ دهند، وجود شرایطی نیز لازم است تا ضرورت صدور سخت‌گیرترین قرار تأمین کیفری را توجیه کند. این شرایط عبارت‌اند از:

بازپرس تشخیص دهد که آزاد بودن متهم موجب می‌شود وی آثار و ادله جرم را ازبین ببرد یا با متهمان دیگر و شهود و مطلعان تبانی کند یا سبب شود شهود از شهادت‌دادن صرف‌نظر کنند؛
آزاد کردن او ممکن است موجب فرار یا مخفی‌شدن وی شود و به طریق دیگر نتوان از آن جلوگیری کرد؛
آزاد بودن متهم مخل نظم عمومی، موجب به‌خطر افتادن جان شاکی، شهود یا خانواده‌ی آنان و خود متهم شود.

لازم به ذکر است مقام قضایی که قرار بازداشت موقت را صادر می‌کند، موظف است در قرار صادره‌ی خود تمامی موارد و شرایطی را که موجب صدور این قرار شده ذکر کند. به‌عبارتی صدور قرار بازداشت موقت باید مستدل باشد و ادله‌ی قانونی در آن ذکر شود. همچنین در این قرار باید ذکر شود متهمی که درمورد او قرار بازداشت موقت صادر شده است، حق اعتراض به آن قرار را دارد.

 

بازداشت موقت اختیاری

در چه جرم‌هایی قرار بازداشت موقت صادر می‌شود؟

جرم‌هایی که مجازات قانونی آنها اعدام و قطع عضو باشد.
جرم‌هایی عمدی که مجازات قانونی آن سه سال حبس و بیشتر باشد.
در مواردی که آزاد بودن متهم موجب از بین رفتن آثار و دلایل جرم شده یا باعث تبانی با متهمان دیگر و یا شهود یا مطعین واقع شده و یا سبب شود که شهود از ترس متهم حاضر به شهادت نباشند همچنین وقتی که احتمال فرار یا مخفی شدن متم باشد و به طریقی نتوان از ان جلوگیری کرد.
در قتل عمدی با تقاضای اولیاء دم برای اقامه دلیل و مدرک حداکثر به مدت ۶ روز.
در جرایم منافی عفت مثل زنا هم وقتی جنبه عمومی داشته باشد و در صورتی که قاضی تشخیص دهد آزادی متهم باعث فساد می‌شود می‌توان قرار بازداشت موقت صادر کرد.

 

بازداشت موقت اجباری

اما در جرم‌های زیر حتما باید قرار بازداشت موقت صادر شود و قاضی مکلف به اطاعت است:

در قتل عمد، آدم ربایی، اسید پاشی، محاربه، افساد فی الارض.

در جرایمی که مجازات قانونی آن اعدام یا حبس ابد باشد.

در جرایم مثل سرقت، کلاهبرداری، اختلاس، ارتشاء، خیانت در امانت، جعل و استفاده از سند مجهول در صورتی که متهم حداقل یک سابقه محکومیت قطعی و یا دو یا بیشتر سابقه محکومیت غیر قطعی به علت ارتکاب هر یک از جرائم مذکور داشته باشد.

در صورتی که در کلیه جرایمی که به موجب قانون خاص مقرر شده باشد.

موارد صدور قرار بازداشت موقت
طبق ماده ۲۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری سال ۹۲ صدور قرار بازداشت موقت جایز نیست مگر در مورد جرائم زیر که دلایل و قرائن و امارات کافی وجود داشته باشد . موارد صدور قرار بازداشت موقت از قرار زیر است :

– جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات ، حبس ابد یا قطع عضو و یا جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که میزان دیه آنها ثلث دیه کامل یا بیش از آن است .

– جرائم تعزیری که درجه چهار و بالاتر است .

– جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور که مجازات قانونی آنها درجه پنج و بالاتر است .

– ایجاد مزاحمت و آزار و اذیت بانوان و اطفال و تظاهر ، قدرت نمایی و ایجاد مزاحمت برای اشخاص که به وسیله چاقو یا هر نوع اسلحه انجام شود .

– سرقت ، کلاهبرداری ، ارتشاء ، اختلاس ، خیانت امانت ، جعل یا استفاده از سند معجول در صورتی که مشمول بند (ب) این موارد نباشد و متهم دارای یک فقره سابقه محکومیت قطعی به علت ارتکاب هر یک از جرائم مذکور باشد .

 

شرایط صدور قرار بازداشت موقت

صدور قرار بازداشت موقت در صورتی ممکن است قرار مستدل و موجه باشد و مستند قانونی و ادله آن ذکر شود . همچنین دلیل اینکه این قرار صادر شده است نیز در آن ذکر شود مثلا صدور قرار برای جلوگیری از تبانی متهم .
درباره شرایط صدور قرار بازداشت موقت ماده ۲۳۸ مقرر می دارد ، صدور قرار بازداشت برای مواردی که می توان قرار بازداشت موقت صادر کرد ، منوط به وجود یکی از شرایط زیر است :

– آزاد بودن متهم موجب از بین رفتن آثار و ادله جرم یا باعث تبانی با متهمان دیگر یا شهود و مطلعان واقعه گردد و یا سبب شود شهود از اداء شهادت امتناع کنند .

– بیم فرار یا مخفی شدن متهم باشد و به طریق دیگر نتوان از آن جلوگیری کرد .

– آزاد بودن متهم مخل نظم عمومی ، موجب به خطر افتادن جان شاکی ، شهود یا خانواده آنان و خود متهم باشد .

اشتراک
اطلاع از
guest
0 نظر
بازخورد های درون متن
مشاهده همه نظرات